Bijen, honing en beschaving

 

Bijen, honing en beschaving

De koe geeft ons melk, boter, kaas (en eieren, zou ik haast zeggen), vlees en leer. Het varken geeft ons spek en ham. Bijen geven ons honing. Zo staat vermeld in sommige schoolboekjes. Ik ben een zoetekauw, en honing is belangrijk voor mij, vooral heidehoning, de koningin van alle soorten honing. Bijen hebben een interessant soort gemeenschap met ingewikkelde regels en communicatie. Ze lijken zachtaardig, maar kunnen dodelijk zijn, vooral de agressieve killer bees.

In Guyana zwom ik in het zwembad van Pegasus, destijds een redelijk goed hotel met heel bijzondere muziek van een goede steel band. Zelden heb ik muzikanten zo enthousiast en zo langdurig bezig gezien als de leden van Roy Geddes’ Silvertone steel band. Het water van het zwembad was altijd redelijk warm, zoals je kunt verwachten in de tropen, aan de noordkust van Zuid-Amerika. Ik moest hard werken in Georgetown om binnen een maand mijn verhaal over belastingen, en hun verband met noodzakelijke waterstaatkundige werken af te krijgen. In de avond gaf het zwemmen wat ontspanning.

Al deze zinnen lijken samen een onsamenhangend verhaal, maar ze vormen de achtergrond van een deemoedigende ontmoeting met een poëtische jongeman, een jongen met liefde voor andere wezens op deze aarde. Een jonge man voor wie ook de Dalai Lama (“soms mediteer ik over een insect”) sympathie zou voelen.

Aan de oppervlakte van het water in het zwembad lagen hier en daar wat bijen te spartelen. Op een of andere manier in het water terecht gekomen, een bijna zekere dood tegemoet. Ik zag dat wel, maar wou gewoon wat baantjes zwemmen. Je kunt niet voortdurend ook nog met insecten rekening houden. Bij het zoveelste baantje moest ik even stoppen, omdat een aardige Hindoestaanse jongen in de weg lag. Wat deed hij daar, vroeg ik me af. Hij bleek bijen uit het water op te vissen en aan de kant te leggen. Aardig, dacht ik. Om een praatje verlegen, en om even contact te leggen maakte ik een opmerking over zijn reddingsactie. “Do you like honey so much”, vroeg ik, in een poging ook nog even geestig te zijn. “No, I like bees”, kreeg ik ten antwoord. Heel bescheiden en rustig.

Ik schaam me nu nog over mijn platte vraag. Daarmee schiet je zo tekort tegenover een beschaafde jongeman die andere wezentjes het leven redt.

Nero Zwart

Oosterbeek, november 2018