Canon Nederlandse geschiedenis
De Canon van de
Nederlandse geschiedenis
Als je de tekst
van de Canon met dit uitgangspunt gaat lezen denk je al gauw aan het
Kinderwetje van Van Houten. Het eerste moment dat in de politiek aandacht aan
de onderlaag van de bevolking wordt gegeven. Wat zijn de belangrijkste andere
maatregelen geweest voor verbetering van het leven van de minst bevoorrechte groepen
mensen?
Dat Kinderwetje
staat er in. Bovenal zijn economisch belangrijk de maatregelen op het gebied
van volksgezondheid die hebben geleid tot een sterke verhoging van de
levensverwachting bij geboorte. En daarmee tot de enorme verlenging van de periode
waarin mensen van hun pensioen genieten. De bron van alle huidige problemen met
het pensioenstelsel.
Voor de
verbetering van de volksgezondheid was het Tonnetjesstelsel (ca. 1870) een
eerste belangrijke maatregel op sanitair gebied. Daarna de invoering van schoon
drinkwater uit de duinen (1853, Amsterdam). Een helder denkende arts zei me
eens dat de sanitaire voorzieningen en schoon drinkwater belangrijker waren
voor de volksgezondheid dan alle andere medische ontwikkelingen.
De instelling van
de HBS (Thorbecke,1863), als stap in de emancipatie van de gewone burgerij.
Invoering van
vaccinatie op het niveau van de hele bevolking (pokkenbriefje voor schoolgaande
kinderen, 1823).
De Woningwet van
1901 als eerste grote stap op het gebied van goede huisvesting voor
handarbeiders. Met als gevolg het hele gebouw van de woningbouwcorporaties, die
meer dan de helft van ons woningbezit hebben gerealiseerd.
Bouw van de
Afsluitdijk (1933) als grote maatregel op waterstaatkundig gebied, met later de
Deltawet.
Anton de Kom
(nieuw ingevoerd) is mogelijk een van de sympathiekste figuren uit het verzet,
maar in het geheel van het verzet een randfiguur. De bevrijding van de
gevangenen uit de gevangenis van Leeuwarden en de grootscheepse onderduik in
Friesland zijn centralere gebeurtenissen, samen met de spoorwegstaking. De
hongerwinter hing daar als represaille door de bezetter mee samen. Mogelijk moet
ook Truus Wijsmuller genoemd worden, met haar redding van duizenden Joodse
kinderen.
De loonexplosie
van 1964 als begin van echte welvaart met vakanties voor handarbeiders.
Het belangrijkste
element in onze geschiedenis na WO II is naar mijn overtuiging niet direct herkenbaar
economisch: de invoering van De Pil. Deze werd ontwikkeld door de Amerikaan
Gregory Pincus (1960). Hij werd in 1972 opgenomen in het pakket van de ziektekostenverzekeraars.
De Pil heeft een enorme verandering van de houding van de bevolking veroorzaakt.
Dat zowel tegenover seksualiteit als tegenover kerk en godsdienst. Het
kerkelijke bevel was geweest: er mag geen zaad verloren gaan. Nu werden mensen
losgelaten. De gezinnen werden kleiner. De bevolkingspiramide steiler.
Kunnen deze
elementen bij de Canon worden gevoegd? Emancipatie van burgers en
handarbeiders. Sterke verlenging van levens. Oorzaken van enorme pensioenproblemen.
Seksuele bevrijding en gezinsverkleining. Horen die bij de belangrijkste
elementen uit onze geschiedenis?
P.G. Dekker
Oosterbeek, augustus
2020
Reacties
Een reactie posten