Bijziendheid, politiek, markt en milieu

 

Bijziendheid, politiek, markt en milieu

 De beurskoersen hebben een forse knauw gekregen van de angst voor een Griekse ramp. Dit heeft weer eens getoond hoezeer massapsychosen ons gedrag bepalen. Een begrotingstekort van een paar procent van het Griekse nationale inkomen breekt het vertrouwen in de hele Eurozone. Griekenland heeft ongeveer 10 miljoen inwoners. Wat zou er gebeuren als China met 1300 miljoen mensen interne problemen kreeg?  Is die ramp uit de lucht gegrepen?

 De volkshuishouding van de Sovjet Unie kreeg een ontzettende klap toen het communisme verlaten werd (zij het niet zo erg als toen het communisme ingevoerd werd). De plotselinge verandering van politiek-economisch stelsel maakte dat oude productie- en handelspatronen en daarmee bestaande specialisaties plotseling verlaten werden. Geen wonder dat mensen hun oude baan zagen verdwijnen en daarmee hun inkomstenbron. In China zijn de laatste decennia veel grote en kleine particuliere bedrijven opgekomen. De politieke macht bleef bij de Communistische partij, maar de economische beslissingen werden in belangrijke mate aan particulieren overgedragen. Hoe lang gaat het duren tot de mensen met economische macht ook politieke macht op gaan eisen?

 Een eenpartijstaat, kan zijn machtsmonopolie alleen handhaven zolang alle dissidente stromingen onderdrukt worden. Het is niet zo gek om te denken dat het echte begin van de afbraak van het communisme in de Sovjet Unie begon toen de leiders afspraken dat ze na Beria elkaar niet meer af zouden maken. Daar begon de uitholling van het monolithische systeem. Een revolutionaire verandering dus. In China heeft de partij besloten om de economische macht over te dragen. Een belangrijke vrijheidsgraad in een maatschappij. Zo ontstaan andere machtscentra naast de Communistische Partij. Op een gegeven moment zijn conflicten tussen de verschillende machtscentra niet te vermijden. Dan wordt of de economische vrijheid of het politieke machtsmonopolie opgeheven.

 Ondertussen leven we rustig door en proberen we ons eigen tuintje goed te onderhouden. Het hoogtepunt van geluk, immers. Ons politieke blikveld gaat niet verder dan de horizon. Als je laag staat is de horizon dichtbij.

 Met milieuzaken gaat het net zo. Vroeger moesten we zilverpapier sparen voor de blindengeleidehonden. Er zijn vast mensen die nog kelders vol hebben met zilverpapier, maar dat verzamelen is geen mode meer. Nu moeten we alle afval scheiden. Plastic mag niet meer verbrand worden zoals de olie waaruit het gemaakt is. Huismoeders en –vaders spoelen ijverig hun yoghurtbekertjes met warm water om ze schoon in een zak te proppen. De energetische winst van dit separatisme roept vraagtekens op. Zonder hypes komt er echter niets tot stand. En wie wil zich asociaal opstellen, als het milieu in het geding is?

 Ondertussen laten we atoomonderzeeërs rustig doorroesten in de poolzee en de Zee van Japan.  Hoe lang nog voor de oceanen radioactieve vis bevatten en de regen radioactieve druppels? Milieuproblemen kennen helaas geen nationale grenzen. Ook kerncentrales gaan wel eens kapot. Het probleem is te groot en te complex voor een eenvoudige oplossing. We sluiten onze ogen daarom maar. Politiek en milieu, ze doen maar, daar in Den Haag, denken we. Eens zullen ze echter bitter smaken, de vruchten uit onze eigen tuin.

Oosterbeek, mei 2010 

Reacties