nerozwartpubliacties@gmail.com

  Haïti, magisch land   Aankomst De eerste avond, voorjaar 1985, reden we over een kruispunt, waar een klein, mooi afgewerkt doodskistje lag. Het was ongeveer 10 bij 30 cm. groot, schat ik, en ook een kinderlijkje had er niet in gekund. Was het een symbool voor Haïti?   Zo maakte ik kennis met de magie van het land.   De volgende dag bezochten we de naar riool stinkende haven van Port-au-Prince. Daar was ons werk op gericht. Eigenlijk verwachtte ik voornamelijk houten schepen op grond van een eerder rapport over de ontwikkeling van de scheepvaart. Het eerste schip dat ik zag was een voormalige Groningse coaster, de Mutua Fides, liggend op het slib van een ondiep stuk, waarvan de roestige bodem zo’n beetje gerepareerd werd door hem te versterken met een betonlaagje, wat me geen ideale oplossing leek. Het tweede schip was ook al een coaster, uit Delfzijl. Dit lag aan de kade en had net lading gelost. Drie zwarte Haïtianen waren bezig roest te bikken van de ra...

  Distributie en bescherming van huurders   Het probleem van onvoldoende huurwoningen Meer dan zestig jaar na de tweede wereldoorlog wordt in ons land nog steeds een aantal goederen met een distributiesysteem verdeeld. Auto’s en andere duurzame consumptiegoederen worden vrijelijk verkocht en verhuurd, maar veel huizen zijn nog steeds onderhevig aan distributie. Met name huurwoningen zijn schaars en niet makkelijk te verkrijgen   in een groot aantal steden. Voor wie over genoeg geld beschikt zijn er meer dan genoeg koopwoningen in verschillende prijsklassen, maar huren is veelal moeilijker. Dit is een interessant verschijnsel. Juist in een tijd van overcapaciteit in de bouwnijverheid zou men voldoende aanbod in alle deelsectoren van de woningmarkt verwachten. De vraag is in hoeverre het overheidsbeleid een bijdrage kan leveren aan het verminderen van tekorten.   Bescherming van individuele huurders of van de groep In ons land is lange tijd gekozen voor bes...

  De geur van angst Ik liep op een overdekte markt in Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh. Wat een wonderbaarlijke wereld, vergeleken met die van Nederland. Zoveel te koop en zoveel anders dan bij ons. Hier een oude vrouw aan het bedelen met haar invalide man in een primitief soort rolstoel. Uren zonder eten en drinken. De man had kennelijk een soort verlamming, mogelijk door een herseninfarct, maar ik ben geen medicus. Taka, taka , riep ze af en toe met een klagende stem. De taka was de plaatselijke munt, destijds ongeveer een Nederlands dubbeltje waard (nu, in 2011 ca. een eurocent). De invalide man had als functie om het medelijden op te wekken van het publiek. Zo ongeveer eens per uur kreeg de begeleidster een kleinigheid, schatte ik. Mensen gaan hun hart inkapselen als iedereen arm is in hun omgeving. Zorg dat je genoeg geld hebt om aan dat lot te ontkomen en zorg dat je je geld houdt. Daarom moeten bedelaars grote ellende tonen om toch nog een aalmoes te krijgen. Zeer gew...

  Vaccineren Er zijn mensen die tegen vaccineren zijn. Sommige mensen denken zelfs dat je ziekten moet accepteren en dat je er alleen maar beter van wordt. Alsof je door vaccinatie niet ziek zou worden, zij het in lichte vorm. Het woord vaccineren komt van het Franse vaccine , en dat is weer afgeleid van vacca , het Latijnse woord voor koe. Bij alle woordenwisselingen over de voor- en nadelen van vaccinatie mis ik een verwijzing naar Edward Jenner (1749-1823). De Engelse arts die waarnam dat de meisjes, die bij het melken koepokken hadden gekregen, geen “menselijke” pokken ( variola ) kregen. Hij merkte dat niet alleen op. Hij trok ook de conclusie dat met dit vaccin een ziekte kon worden bestreden die tot dan toe 10 tot 20% van de bevolking doodde. Tegenwoordig zegt men dat er geen pokken meer voorkomen en dat het virus alleen nog maar bewaard wordt in laboratoria. Pokkeninentingen zijn dan ook geen gebruik meer. Maar wie wil de kans lopen dat zijn kind een vreselijke ziekte...

  Bijen, honing en beschaving De koe geeft ons melk, boter, kaas (en eieren, zou ik haast zeggen), vlees en leer. Het varken geeft ons spek en ham. Bijen geven ons honing. Zo staat vermeld in sommige schoolboekjes. Ik ben een zoetekauw, en honing is belangrijk voor mij, vooral heidehoning, de koningin van alle soorten honing. Bijen hebben een interessant soort gemeenschap met ingewikkelde regels en communicatie. Ze lijken zachtaardig, maar kunnen dodelijk zijn, vooral de agressieve killer bees . In Guyana zwom ik in het zwembad van Pegasus, destijds een redelijk goed hotel met heel bijzondere muziek van een goede steel band . Zelden heb ik muzikanten zo enthousiast en zo langdurig bezig gezien als de leden van Roy Geddes’ Silvertone steel band. Het water van het zwembad was altijd redelijk warm, zoals je kunt verwachten in de tropen, aan de noordkust van Zuid-Amerika. Ik moest hard werken in Georgetown om binnen een maand mijn verhaal over belastingen, en hun verband met nood...

  Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen.   Dit jaar, 2020, was er een van herdenkingen en corona. De bezettingstijd kwam steeds weer in mijn herinnering als de meest dramatische tijd in mijn leventje. De kou en het gebrek aan nieuwe kleren waren ondergeschikt aan de ervaring van voortdurende doodsbedreiging door een misdadige overheid. Nu piepen we al als de centrale verwarming het even niet doet.   Maandag 21 december, 11.02 uur was het moment van de winter zonnewende (solstitium brumale). Het moment voor de Neo-Druïden en Wicca om naar de Stone Henge te gaan en hun geloof te belijden. Tijd voor het Joelfeest en in Rome de Saturnalia. De feesten die door de Katholieke kerk gekerstend moesten worden door er een christelijk plakplaatje overheen te leggen. De kerstboom met zijn kaarsjes past goed bij het feest van het terugkerende licht. Geen wonder dat het Kerstfeest op veel plaatsen (Kampen o.a. en in Engeland tijdens het bewind van Cromwell) me...

  Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen.   Dit jaar, 2020, was er een van herdenkingen en corona. De bezettingstijd kwam steeds weer in mijn herinnering als de meest dramatische tijd in mijn leventje. De kou en het gebrek aan nieuwe kleren waren ondergeschikt aan de ervaring van voortdurende doodsbedreiging door een misdadige overheid. Nu piepen we al als de centrale verwarming het even niet doet.   Morgen, 21 december, 11.02 uur is het moment van de winter zonnewende (solstitium brumale). Het moment voor de Neo-Druïden en Wicca om naar de Stone Henge te gaan en hun geloof te belijden. Tijd voor het Joelfeest en in Rome de Saturnalia. De feesten die door de Katholieke kerk gekerstend moesten worden door er een christelijk plakplaatje overheen te leggen. De kerstboom met zijn kaarsjes past goed bij het feest van het terugkerende licht. Geen wonder dat het Kerstfeest op veel plaatsen (Kampen o.a. en in Engeland tijdens het bewind van Cromwell) met...

  Advocaat en rechter   Als advocaat ken je de rechters en officieren van justitie. Ze hebben hetzelfde vak gestudeerd en waren lid van dezelfde studentenvereniging. Toch kun je het helemaal oneens zijn met elkaar. Geen probleem. Voor ons advocaten is het gevecht met het O.M. en de rechterlijke macht een mooi spel. Bovendien kun je er ook nog een aardige boterham mee verdienen. Neem nu die zaak van gisteren. Mijn cliënt is een man met een strafregister. Hij is al eens opgepakt voor een ernstige belediging en voor een klap aan een agent die hem zonder aanleiding met een wapenstok te lijf ging. Allemaal te begrijpen, maar wel goed voor een veroordeling. Nu gingen we naar een zitting wegens zogenaamd geweld tegen een conducteur van de spoorwegen. De officier beweert dat hij een conducteur heeft geslagen. De conducteur zelf ontkent het, maar zegt dat hij bang was voor mijn cliënt, omdat die er zo sterk uitzag. Daarom heeft hij hulptroepen opgeroepen toen mijn cliënt geen kaart...

  Antropocentrisch Een goede vriend kreeg een vraag van een collega. “Hans, geloof jij nu echt dat we afstammen van apen?” Deze collega was kennelijk nog steeds niet erg overtuigd van de theorieën van Wallace en Darwin. Het antwoord was: “Nee, dat geloof ik absoluut niet. Wij zijn gewoon apen.” Het antwoord was me uit het hart gegrepen. Het getuigde van een volstrekt objectieve houding tegenover de relatie tussen mensen en andere dieren. Ook Multatuli zou tevreden zijn geweest met de uitspraak. In Woutertje Pieterse laat hij schoolmeester Stoffel immers zeggen: “Juffrouw Laps, je bent ‘n zoogdier.” Dit tot grote verontwaardiging van juffrouw Laps. Ontwikkelde mensen hebben algemeen het geocentrische wereldbeeld laten vallen. De aarde wordt niet meer gezien als het centrum van het heelal. Diezelfde mensen hebben, merkwaardig genoeg, erg vaak nog steeds een antropocentrisch wereldbeeld. Bij Fransen is dat vaak te merken aan de manier waarop ze andere dieren beschrijven, met al...

  Perpetuum Mobile en de Trapèlskip Natuurkundigen zeggen dat er geen perpetuum mobile gemaakt kan worden. Het heelal lijkt daar wel een nuitzondering op te vormen. Sommige natuurkundigen vinden de theorie van de Big Bang te creationistisch. Hoe je de extrapolatie van de waargenomen uitdijing van het heelal naar het verleden dan kunt vervangen door een andere theorie…..daar is nog geen antwoord op, heb ik de indruk. Een vriend beweerde, dat er wel een soort perpetuum mobile in het dierenrijk voor zou komen: de Trapèlskip, ergens in Madagaskar. Of was het Mauritius? Helaas is deze vriend overleden en het fijne van het verhaal is niet meer te achterhalen. Essentieel is, dat de Trapèlskip helemaal zou leven van de eieren die zij zelf legt. Daarbij rijzen natuurlijk de nodige vragen. Hoe zit het met de voortplanting? Geslachtelijk of ongeslachtelijk? Of is er sprake van hermafroditisme? Is deze kip familie van onze kippen? Of is er sprake van een volslagen fantoomkip? Zoiets als ...

  De Canon van de Nederlandse geschiedenis   Wat vindt een econoom belangrijke momenten van de Nederlandse geschiedenis? Centraal zouden moeten staan die gebeurtenissen die tot emancipatie leidden van onderste groepen burgers, die daar welvaart brachten en een langer leven mogelijk maakten.   Als je de tekst van de Canon met dit uitgangspunt gaat lezen denk je al gauw aan het Kinderwetje van Van Houten. Het eerste moment dat in de politiek aandacht aan de onderlaag van de bevolking wordt gegeven. Wat zijn de belangrijkste andere maatregelen geweest voor verbetering van het leven van de minst bevoorrechte groepen mensen?   Dat Kinderwetje staat er in. Bovenal zijn economisch belangrijk de maatregelen op het gebied van volksgezondheid die hebben geleid tot een sterke verhoging van de levensverwachting bij geboorte. En daarmee tot de enorme verlenging van de periode waarin mensen van hun pensioen genieten. De bron van alle huidige problemen met het pensioens...

  Schuld en trauma Mijn psychiater haalt alle slechte dingen uit mijn leven boven. Wat er in mijn jeugd gebeurd is. Wat ik anderen heb aangedaan. Mijn slechtste bedoelingen. Moordzucht en agressie.   Op mijn zesde jaar heb ik gevist. Met een touwtje met een stuk regenworm aan een stok ving ik stekelbaarsjes. Wat een triomf toen ik zes stekelbaarsjes uit de sloot had opgehaald. Ik deed ze in een jampotje met water en nam mijn buit mee naar huis. We gingen eten en het werd donker. Wat moest ik eigenlijk met visjes? Terug in hun sloot was duidelijk. Dat moest dan maar de volgende morgen. Nu was het te laat. Al vroeg stond ik op en liep de tuin in om mijn vangst te bekijken. De zes visjes waren allemaal dood. Ze hadden de spanningen van de opsluiting, zo dicht op elkaar, niet overleefd.   Mijn vriend Pieter ten H. verweet me mijn visserij. “Of je eet ze op of je gooit ze direct terug in de sloot. Wie heeft er nu plezier van deze onnodige dood?” Hij had gelijk, vond ...

  GAS, Groningen huilt Drama in vijf bedrijven I.                     De jaren zestig Onder Slochteren is een gasbel ontdekt. Een heel grote gasbel. Dat is wereldnieuws. Heel Groningen is aangenaam verrast. We zijn een energie-provincie geworden! Miljarden kubieke meters gas zitten er onder een zoutkoepel. Er wordt direct hard gewerkt aan de exploitatie. De staat sluit een contract met twee grote oliemaatschappijen: Shell en Exxon. Die hebben verstand van het exploiteren van gas- en oliebronnen. De minister van Economische Zaken, de Pous, is een slimme vogel met kennelijk een goede ambtelijke ondersteuning. Hij sluit een contract af met de twee oliemaatschappijen en de NAM, de Nederlandse Aardolie Maatschappij.   De NAM is de voor de exploitatie opgerichte dochter van de twee oliemaatschappijen. Het contract houdt in dat er royalty’s zullen worden betaald voor het opgepompte aardg...

  Coronisten Mijn broer is nu ook coronist. De besmetting liep hij op in de supermarkt. Hij moest zo nodig sigaretten halen. Een andere roker sputterde even in zijn gezicht bij de bespreking van het beste merk. Dat waren een miljoen virussen te veel. Thuis waste hij zijn gezicht nog. Wassen is verdunnen van vuil, dacht hij. Maar de virussen hadden hun weg al gevonden. Hoeveel exemplaren kun je nog aan met je immuunsysteem? Hoeveel contacten heb je, als je deel uitmaakt van een groep van honderd mensen? Stel je voor dat zestig mensen uit de groep immuun zijn voor het Corona-virus, hetzij door een verwerkte infectie, hetzij door vaccinatie. Eén van de honderd is een geïnfecteerde en besmettelijke coronist.   Jij spreekt elke dag tien anderen uit de groep. Die coronist heb je dan binnen tien dagen te pakken, ondanks de gesuggereerde groepsimmuniteit bij 60% immune personen. Hoe meer mensen in de groep immuun, hoe langer het gemiddeld duurt voordat je contact hebt me...

  Van wentelteefjes en armenjagers   In onze samenleving is het gebruikelijk om flink te werken om meer spulletjes te kunnen kopen. Wie geen werk heeft wordt met enige ergernis bekeken door zijn buren en kennissen.   Er zijn immers nog steeds vacatures. Het meest irritante vinden mensen een steuntrekker die ook nog wat klust en daarmee een hoger inkomen weet te krijgen dan zijn buren. Daarom worden geregeld controles verscherpt en uitkeringen verlaagd. Zo gaat de zweep erover: gewerkt moet er worden. Al dat werken heeft onze samenleving heel wat computerspelletjes opgeleverd en andere vormen van tijdverdrijf. Die werkmoraal is in essentie niet zo gek. Iemand moet iets doen om ons eten op tafel te krijgen. Daarnaast heeft deze moraal iets dwaas in een tijd en een samenleving die van overbodigheden aan elkaar lijkt te hangen. Maar we maken even een uitstapje naar gewonnen/verloren brood. Over wentelteefjes meldt Wikipedia, dat deze vroeger, toen eten nog niet werd ...